Wattmetre nedir?
Wattmetre, bir devredeki elektriksel gc watt cinsinden len ve llen deeri grsel olarak gsteren bir alettir.
Yaygn olarak kullanlan iki tr wattmetre vardr: Analog ve dijital. Dijital wattmetreler likit kristal ekranda (LCD) g kullanmn gsterirken, analog wattmetreler bir ibre ve kadran vastasyla g kullanmn gsterir. Birok teknolojide olduu gibi gnmzde analog modeller daha az kullanlmakta, dijital modeller daha fazla tercih edilmektedir.
Bir wattmetre, devrelerin doru alp almadn belirlemek iin g kullanmnn izlenmesini salar. Bu bilgi, byk direnli yklerin kullanld daha byk tesisatlarda ok nemlidir. Bu tr tesisatlardaki wattmetre, operatrlerin ve teknisyenlerin devre srekliliini, g kayna dengelemesini ve g tketimini takip etmelerini salar.
Wattmetre olduka hassas bir cihazdr ve ar akm deerleri nedeniyle hasar grebilir. ou elektriksel lm cihaznda olduu gibi, wattmetreler genellikle belirli bir gerilim aral iin derecelendirilir. Tm wattmetreler ayrca gvenli maksimum akm deerleri iin derecelendirilmitir. Cihazn zarar grmesini nlemek iin bu deerlere mutlaka uyulmaldr.





Analog wattmetrenin yaps

Bir wattmetrenin i yaps iki bobinden oluacak ekildedir. Bobinlerden biri seri halinde, dieri paralel olarak balanmtr. Devre ile seri balanm bobin akm bobini, devre ile paralel balanm olan ise gerilim bobini olarak bilinir.

Devrenin akm, akm bobini ierisinden akar, gerilim ise gerilim bobini zerinde drlr.
G miktarn belirtmek iin wattmetre zerindeki iaretli lekte hareket eden ibre, gerilim bobine de tutturulmutur. Gerilim bobinin hareket etmesine izin verilirken akm bobini sabit tutulur.
Bir wattmetrenin mekanik yaps aadaki ekilde gsterilmitir:



Analog wattmetrenin alma prensibi

Akm, akm bobinden getiinde, bobinin evresinde elektromanyetik bir alan oluturur. Bu elektromanyetik alann gc, iinden geen akmn miktar ile doru orantldr.
DC akm durumunda akm retilen elektromanyetik alanla ayn fazdadr. Gerilim bobini, genel bir kural olarak, iinden geen akm azaltmak iin seri balanm yksek deerli bir diren ierir. Gerilim, gerilim bobini boyunca drlr ve bu ilemin bir sonucu olarak, ibre skala boyunca hareket eder.

brenin sapmas, geen akmn miktarna gre olacaktr.

Yani P = VI.

AC gcn formlnn P = VxIxcosθ olduunu biliyoruz ve cosθ g faktrnn akm ve gerilimin ayn fazda olmamas nedeniyle olduunu da biliyoruz.
Burada sorulmas gereken soru, bir wattmetrenin AC gcn ve bu g faktrn nasl leceidir? Bu yzden wattmetre, ACde ortalama gc ler.
imdi de wattmetre devreye nasl balanr sorusunun cevabn verelim..

Wattmetre balant emas:




Bobinler ar snabilse de analog wattmetrenin tasarm basit, gvenilir ve salamdr.

Dijital wattmetrenin yaps

Dijital wattmetreler elektrodinamik sayalardan g kullanmn hesaplamalar bakmndan farkllk gsterir. Dijital wattmetrelerde, devreden geen gerilim ve akm deerlerinin belirlenmesinde bir mikroilemci kullanlr. Mikroilemci devreden akan akm saniyede yaklak 1000 defa ler ve bu nedenle analog wattmetreye gre ok daha hassas bir lm yapabilir. Bu deerler ortalama bir g faktr veya g kullanm hesaplamak iin kullanlr. G faktr dijital olarak bir LCD ekranda gsterilir.

Wattmetre nerelerde kullanlr?

Dier lm aletleri gibi, wattmetreler de elektrik devresi lm ve hata belirleme ilemlerinde yaygn olarak kullanlmaktadr.
Ayrca, elektrikli cihazlarn g deerlerini ve tketimini kontrol etmek iin eitli endstrilerde kullanlr.
Elektromanyetik wattmetre, kullanm frekanslarn lmek iin kullanlr.

G derecelerini lmek iin buzdolaplar, elektrikli stclar ve dier ekipmanlar ile birlikte kullanlrlar.