DC motorlarda motorun hareketli ksm olan rotor sarglarna gerilim uygulanmas iin kullanlan ara balant elemanna fra, fralarn temas ettii rotorun blmne ise kollektr veya komutatr denir. DC motor fralar bakr alamlardan yaplabildii gibi genellikle karbon alamlardan yaplmaktadr. Bu nedenle DC motor fralarna kmr de denmektedir.

DC motorlarda statorda oluan manyetik alann iersinde kalan rotor sarglarna uygulanan gerilim sarg iletkeni zerinde akm akmasna neden olur. Manyetik alan ierisinde bulunan, zerinden akm geen iletkene ise bir kuvvet uygulanr. Uygulanan bu kuvvet ile iletken yani rotor hareket eder. Rotorun bu srekli hareketinin hi durmadan devam etmesi iin rotora uygulanan gerilimin de kesintiye uramamas gerekir. Bu kesintisiz gerilim kullanlan fralarla salanr. Aada fra ve kollektrn temel grn yer almaktadr.







Yukarda grld gibi fralar kollektre temas etmekte ve kollektrle beraber rotor dnmektedir. Pratikte fralar bir yayla bastrlarak kollektrle temas salanr. Aadaki resimde ise gerek bir kollektr ve fra yaps grlebilir.




DC motorlarda kullanlan fra ve kollektr sistemleri bu motorlarn en ok sorun karan blmleridir diyebiliriz. Kullanlan frann sertliinin, fralar bastran yaylarn sertliinin motorun mr asndan nemi fazladr. Eer fralarn yaps ok sert olursa ve fralar bastran yaylar da ok sert ise kollektr zamanla anabilir ve kollektr zerinde deformasyonlar meydana gelebilir.

Kullanlan DC motorlarn belirli periyotlarda bakmlar yaplmal, bu bakmlar srasnda fra ve kollektrleri kontrol edilmelidir. Fra boylar ok fazla ksalmsa fralar deitirilmeli, kollektr zerinde deformasyonlar varsa ince zmpara ile giderilmelidir. Ayrca fralarn kollektre srtnmesinden kaynaklanan fra tozlar da temizlenmelidir.